<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0">
  <channel>
    <title>Islam,Din Haqq</title>
    <link>http://dini.azeriblog.com</link>
    <description>Selamu Eleykum.Men bu sayti axdim ki, siz bu saytdan istifade edesiniz ve sayt sizin quluqunuzdadi eger bir sozunun olsa bu e-maille yazin.Dini_oglan@bk.ru</description>
    <generator>AzeriBlog Feed Burner v1.1</generator>
    <item>
      <title><![CDATA[Din Nedir?]]></title>
      <link>http://dini.azeriblog.com/2008/08/20/din-nedir</link>
      <guid isPermaLink="true">http://dini.azeriblog.com/2008/08/20/din-nedir</guid>
      <comments>http://dini.azeriblog.com/2008/08/20/din-nedir#comments</comments>
      <description><![CDATA[&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Din Nedir?Din &ndash; peyğəmbərlərin Allah tərəfindən bəşəriyyəti hidayət etmək və onlara yol g&ouml;stərmək &uuml;&ccedil;&uuml;n gətirdiyi bir sıra elmi, əxlaqi və əqidəvi g&ouml;stərişlərdən ibarətdir. Bu əqidələrə e`tiqad bəsləyib onun g&ouml;stərişlərini yerinə yetirmək insanın hər iki d&uuml;nyada səadət və xoşbəxtliyini tə`min edir. Deməli, biz dindar olub Allahın, Peyğəmbərin g&ouml;stərişlərinə tabe olsaq, həm m&uuml;vəqqəti olan bu d&uuml;nyada, həm də əbədi bir aləm olan axirət d&uuml;nyasında sonsuz xoşbəxtliyə nail ola bilərik.Bildiyimiz kimi, yalnız o şəxslər həqiqi xoşbəxtlik və səadətə nail ola bilərlər ki, həyatda d&uuml;zg&uuml;n hədəfə malik olsunlar, səhv və azğın yolda olmasınlar, yaxşı və bəyənilən əxlaqa, insani keyfiyyətlərə yiyələnsinlər, yaxşı işlər g&ouml;rərək, təlat&uuml;mlə dolu olan d&uuml;nya həyatında xatircəm, q&uuml;vvətli və aram qəlbə malik olsunlar.İlahi din bizləri məhz həmin səadət və xoşbəxtliyə doğru aparır; din olmadıqda isə həqiqi səadət və xoşbəxtliyin ger&ccedil;əkləşməsi m&uuml;mk&uuml;n deyildir. Dini əqidələr insanın qəlbində yerləşən və hər bir halda onunla olub, onu rəzalətlərdən, yaramaz əməllərdən saxlayaraq insani fəzilətlərə doğru s&ouml;vq edən məxfi polisə bənzəyir.İman insanın ən g&uuml;cl&uuml;, m&ouml;hkəm və e`tibarlı sığınacağıdır. İmanlı şəxslər həyatın enişli-yoxuşlu yollarında he&ccedil; vaxt qorxuya, qəm-q&uuml;ssəyə d&uuml;&ccedil;ar olmurlar. Allaha pərəstiş edənlər he&ccedil; bir xoşagəlməz hadisə qarşısında &ouml;zlərini itirmir, al&ccedil;aqlıq və həqarət hissi də ke&ccedil;irmirlər; &ccedil;&uuml;nki onlar, Xaliqin qeyri-məhdud və m&uuml;tləq q&uuml;drətinə arxalanmışlar; b&uuml;t&uuml;n hallarda Onu yad edir və yalnız Ona sığınırlar. Belə insanlar həmişə xatircəm, aram və g&uuml;cl&uuml; qəlbə malik olurlar.Dinimiz bizə g&ouml;zəl əxlaqa, insani keyfiyyətlərə malik olmağı t&ouml;vsiyə edir, m&uuml;mk&uuml;n qədər yaxşı və bəyənilən işlər g&ouml;rməyə &ccedil;ağırır.Buna əsasən din &uuml;&ccedil; hissəyə b&ouml;l&uuml;n&uuml;r:1. E`tiqadlar;2. Əxlaq;3. Əməl.Qısa şəkildə qeyd olunan bu bəndlər əziz oxucular tərəfindən qəbul olunsun deyə, onları şərh etmək lazımdır.E`TİQADLARBiz &ouml;z fitrətimizə və əql q&uuml;vvəmizə m&uuml;raciət etdikdə başa d&uuml;şьrьk ki, heyrətamiz bir quruluşa, dəqiq qanunauyğunluqlara malik olan varlıq d&uuml;nyası &ouml;z-&ouml;z&uuml;nə, təsad&uuml;f &uuml;z&uuml;ndən yarana bilməz; həm&ccedil;inin insanı heyrətə gətirən bu varlıqlar sistemi, onu nizamlayıb tənzim edən bir q&uuml;vvə olmadan v&uuml;cuda gələ bilməz. Ş&uuml;bhəsiz, bunlar sonsuz q&uuml;drət və elmə malik olan bir Yaradan tərəfindən xəlq edilmişdir. Belə ki, O, bu b&ouml;y&uuml;k və əzəmətli d&uuml;nyanı yaratdıqdan sonra varlıq aləminin hər bir yerində dəyişilməz və sabit qanunlar bərqərar edərək yaradılış d&uuml;nyasını &ccedil;ox dəqiq nizam əsasında idarə edir. O, he&ccedil; bir şeyi əbəs yerə yaratmamışdır, he&ccedil; bir varlıq d&uuml;nyaya hakim kəsilən ilahi qanunlardan xaricdə deyildir.Mərhəmətli Allahın &ouml;z yaratdıqlarına qarşı bu qədər l&uuml;tf və mehribanlıq g&ouml;stərməsini nəzərə alaraq, Onun, yaradılış aləminin şah əsəri olan insanı &ouml;z başına buraxmasını təsəvv&uuml;r etmək olarmı?! G&ouml;rəsən insan adlı həddən artıq m&uuml;rəkkəb bir məxluqa yol g&ouml;stərmədən, bəşər cəmiyyətini, onun əksər hallarda nəfsani istəklər əsiri olan, nəticədə azğınlığa, bədbəxtliyə d&uuml;&ccedil;ar olan əqlinə həvalə etməsi m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;rm&uuml;?! Əlbəttə, bu sualların cavabı hamıya g&uuml;n kimi aydındır.Deməli, Allah-taala bəşəriyyəti d&uuml;zg&uuml;n yola istiqamətləndirmək &uuml;&ccedil;&uuml;n, hər n&ouml;v səhv və xətadan uzaq olan peyğəmbərlər g&ouml;ndərməlidir ki, insanlar o g&ouml;stərişlərdən istifadə etməklə əbədi səadət və xoşbəxtliyə nail olsunlar.İnsan, bu d&uuml;nyada dini g&ouml;stərişlərə əməl etməyin fayda və tə`sirlərinin tam şəkildə aşkar olmadığını, yaxşı əməl sahiblərinin &ouml;z həqiqi m&uuml;kafatlarını almadığını, eləcə də zalım və pis insanların &ouml;z əməllərinin nəticəsini g&ouml;rmədiyini m&uuml;şahidə etdikdə, hər bir şeyin &ouml;z ədalətli həllini tapması &uuml;&ccedil;&uuml;n bu d&uuml;nyanın yetərli olmadığını başa d&uuml;şьr; belə h&ouml;km edir ki, başqa bir aləm də olmalı və orada insanların əməlləri dəqiq şəkildə araşdırılmalıdır; xeyir işlərə g&ouml;rə m&uuml;kafatlanmalı, &ccedil;irkin və yaramaz işlərə g&ouml;rə isə cəzalanmalıdır. İlahi dinlər insanları bu və sonradan m&uuml;fəssəl şəkildə bəyan olunacaq sair haqq e`tiqadlara təşviq edir və onları cəhalət, nadanlıq və qəflətdən uzaqlaşdırır.ƏXLAQDini tə`limlər bizə &ouml;yrədir ki, həyatda bəyənilən sifətlərə və g&ouml;zəl əxlaqa malik olaq, &ouml;z&uuml;m&uuml;z&uuml; g&ouml;zəl insani səciyyələrlə zinətləndirək, &ouml;z vəzifə və məs`uliyyətlərimizi başa d&uuml;şьb xeyirxah olaq, insanları sevək, mehriban, vəfadar, xoşəxlaq, g&uuml;lər&uuml;z və ədalətli olmağa &ccedil;alışaq, haqqımızı m&uuml;dafiə edək, &ouml;z h&uuml;quqlarımızın həddini aşmayaq, xalqın canına, malına və namusuna toxunmayaq, elm və ədəb &ouml;yrənmək yolunda əlimizdən gələni əsirgəməyək, nəhayət ədalət və m&ouml;`tədilliyi həyatımızın b&uuml;t&uuml;n y&ouml;nlərində tətbiq edək.ƏMƏLDini tə`limlərdə bizə g&ouml;stəriş verilir ki, həyatda insanın həm &ouml;z&uuml;n&uuml;n, həm də cəmiyyətin mənafeyinə uyğun olan bə`zi işləri yerinə yetirək, fitnə-fəsad və azğınзılıq yaradan işlərdən uzaq olaq; bundan əlavə, bizə əmr olunur ki, Allaha sitayiş edərək namaz qılıb oruc tutaq və Allaha itaət və bəndə&ccedil;ilik nişanələri olan m&uuml;əyyən əməlləri yerinə yetirək.Mə`lum olduğu kimi, dinin gətirdiyi və insanları ona tərəf də`vət etdiyi qayda-qanunların bə`ziləri e`tiqad, bə`ziləri əxlaq və bə`ziləri isə əməllə əlaqədardır ki, onların qəbul və ya əməl edilməsi əbədi xoşbəxtliyin yeganə vasitəsidir. Əks təqdirdə, insan həqiqətdən uzaqlaşaraq, g&ouml;zəl əxlaq və yaxşı əməllərdən məhrum olar, he&ccedil; vaxt həqiqi səadətə nail ola bilməz.İNSANIN ALLAHLA ƏLAQƏDAR VƏZİFƏSİ(ALLAHI TANIMAQ) &nbsp;M&uuml;təal Allah qarşısındakı vəzifəmiz b&uuml;t&uuml;n vəzifələrin ən m&uuml;h&uuml;md&uuml;r, biz pak qəlblə, xalis niyyətlə onun yerinə yetirilməsinə &ccedil;alışmalıyıq. Həm də bu, &ouml;z Rəbbini tanıyan insanın ilkin vəzifəsidir. &Ccedil;&uuml;nki Allah b&uuml;t&uuml;n varlıq aləminin mənşəyi, hər bir həqiqi varlığı yaradan olduğuna g&ouml;rə Onu tanımaq və Onun varlığı barəsində elm kəsb etmək də hər bir ger&ccedil;əklik g&ouml;rən g&ouml;zə nuranilik bəxş edir. Bu həqiqətə e`tinasız yanaşmaq hər n&ouml;v cəhalətin və bəsirətsizliyin mənşəyidir. Hər kəs haqq barəsində mə`rifət kəsb etməyə e`tinasız qalsa və nəticədə &ouml;z vicdanının aydın &ccedil;ırağını s&ouml;nd&uuml;rsə onun həqiqi insani xoşbəxtliyi əldə etmək &uuml;&ccedil;&uuml;n he&ccedil; bir yolu olmayacaqdır.G&ouml;rd&uuml;y&uuml;m&uuml;z kimi Allahı tanımaqdan &uuml;z d&ouml;ndərən və &ouml;z həyatlarında bu məsələyə əhəmiyyət verməyən insanlar insani mə`nəviyyatdan &uuml;mumiyyətlə uzaq d&uuml;şmьşlər, onların yırtıcılıq və yeyib-i&ccedil;məkdən başqa bir şey bilməyən heyvanların məntiqindən başqa məntiqləri yoxdur. M&uuml;təal Allah &Ouml;z kəlamında buyurur: &quot;Allahı yad etməkdən &uuml;z d&ouml;ndərən, d&uuml;nya həyatı, yemək və yatmaqdan başqa bir məqsədləri olmayanlardan &uuml;z d&ouml;ndər. &Ccedil;&uuml;nki bu c&uuml;r insanlar d&uuml;nyada yemək və yatmaqdan başqa bir şey bilmirlər.&quot;Əlbəttə qeyd olunmalıdır ki, insan &uuml;&ccedil;&uuml;n &ndash; həqiqət g&ouml;rən və istidlal qərizəsinə malik olan bir insan &uuml;&ccedil;&uuml;n Allahı tanımaq zəruri və təbii bir işdir. &Ccedil;&uuml;nki o, &ouml;z&uuml;n&uuml;n Allah verən ş&uuml;uru ilə yaradılış aləminin hər bir guşəsinə nəzər salsa Allahının v&uuml;cudunun əsərlərini, elm və q&uuml;drətini m&uuml;şahidə edəcəkdir. Buna əsasən Allahı tanımağın mə`nası bu deyildir ki, insan Allahşьnaslığı &ouml;z&uuml; &uuml;&ccedil;&uuml;n v&uuml;cuda gətirsin, əksinə məqsəd bundan ibarətdir ki, insan he&ccedil; bir pərdə ilə &ouml;rt&uuml;lə bilməyən bu aydın həqiqətə e`tinasızlıqla yanaşmasın, onu hər an Allaha doğru də`vət edən vicdanına m&uuml;sbət cavab versin və bu mə`rifəti əldə etməkdə hər n&ouml;v şəkk və tərədd&uuml;d&uuml; qəlbindən &ccedil;ıxarsın.ALLAHA PƏRƏSTİŞETMƏK &nbsp;Allahı tanıdıqdan sonra bizim n&ouml;vbəti vəzifəmiz Ona pərəstiş etməkdir. &Ccedil;&uuml;nki haqqı tanımaqla aydın olur ki, bizim yeganə hədəfimiz olan əbəbdi səadət və xoşbəxtlik mehriban Allahın bizim həyatımız &uuml;&ccedil;&uuml;n tə`yin etdiyi və &Ouml;z peyğəmbərləri vasitəsilə bizə &ccedil;atdırdığı proqramların icra olunması və onlara əməl edilməsindən ibarətdir. Deməli, Allahın fərmanlarına itaət və Onun h&uuml;zurunda bəndə&ccedil;ilik etmək yeganə bir vəzifədir ki, sair vəzifələr onun m&uuml;qabilində &ccedil;ox əhəmiyyətsiz və ki&ccedil;ik g&ouml;r&uuml;n&uuml;r.M&uuml;təal Allah buyurur: &quot;Allahın əmr və g&ouml;stərişi budur ki, Ondan başqa he&ccedil; kimə pərəstiş etməyin və başqasına itaət etməyin.&quot;Yenə buyurur: &quot;Ey insanlar! Sizə fərman vermədikmi və sizinlə əhd-peyman bağlamadıqmı ki, sizin aşkar d&uuml;şməniniz olan şeytana itaət etməyin və yalnız Mənə itaət və bəndə&ccedil;ilik edin?! D&uuml;z yol elə budur.&quot;Buna əsasən bizim vəzifəmiz bundan ibarətdir ki, &ouml;z&uuml;m&uuml;z&uuml;n bəndə&ccedil;ilik məqamımızı və ehtiyaclarımızı tanıyaq, Allahın qeyri-məhdud əzəmətini nəzərə alaq və Onun hər bir cəhətdən &ouml;z&uuml;m&uuml;zə əhatəli olduğunu bilək, yalnız Onun əmr və fərmanlarına itaət edək, m&uuml;təal Allahdan başqa he&ccedil; nəyə pərəstiş etməyək &ndash; alim Allahın onlara itaət etməyi bizə əmr verdiyi imam və peyğəmbərlərdən başqa.M&uuml;təal Allah buyurur: &quot;Allaha, Onun peyğəmbərinə və din rəhbərlərinə (imamlara) itaət edin.&quot;Əlbəttə, Allaha və din rəhbərlərinə itaət etmək nəticəsində əməli olaraq Allaha mənsub edilən hər bir şeyə tam ehtiramla yanaşmalı, Allahın m&uuml;barək adını, din rəhbərlərinin adını ədəbdə yad etməli, Allahın kitabına (Qur`ana), Kə`bəyə, məscidlərə, ilahi &ouml;vliyaların məqbələrinə də ehtiram g&ouml;stərməkdə &ccedil;alışmalıyıq. Belə ki, Allah-taala Qur`anda buyurur: &quot;Hər kəs Allahın nişanələrini və ş&uuml;arlarını (ehtiramla yad edib onlara) tə`zim etsə, &ouml;z batini pəhrizkarlığını izhar edər.&quot;İNSANIN &Ouml;Z&Uuml; İLƏ ƏLAQƏDAR VƏZİFƏSİ &nbsp;İnsan &ouml;z həyatında hər hansı &uuml;slubu se&ccedil;sə, hər bir yolu ke&ccedil;sə həqiqətdə &ouml;z&uuml;n&uuml;n səadət və xoşbəxtliyindən başqa he&ccedil; bir şey istəmir. Səadət yolunu tanımaq onun &ouml;z&uuml;n&uuml; tanınmasından sonrakı n&ouml;vbədə gəlir (yə`ni &ouml;z&uuml;m&uuml;z&uuml; tanımayınca, &ouml;z həqiqi ehtiyaclarımızın nədən ibarət olduğunu bilməyəcəyik, halbuki, bizim səadətimiz onların tə`min olunub aradan qaldırılmasındadır). Buna g&ouml;rə də insanın ən m&uuml;h&uuml;m və lazımlı vəzifəsi budur ki, &ouml;z&uuml;n&uuml; tanısın və bununla da &ouml;z&uuml;n&uuml;n həqiqi səadət və xoşbəxtliyini dərk etsin, ixtiyarında olan vasitələrlə ehtiyaclarını tə`min etməyə &ccedil;alışsın, onun yeganə sərmayəsi olan &ouml;mr&uuml;n&uuml; əbəs işlərə sərf edərək m&uuml;ftə əldən verməsin.Peyğəmbəri-əkrəm (s.ə.v.v) buyurur: &quot;Hər kəs &ouml;z&uuml;n&uuml; tanısa Rəbbini də tanıyar.&quot;Əli (ə) buyurur: &quot;Hər kəs &ouml;z&uuml;n&uuml; tanısa mə`rifətin ən y&uuml;ksək mərhələsinə &ccedil;atmış olur.&quot;İnsan &ouml;z&uuml;n&uuml; tanıdıqdan sonra başa d&uuml;şьr ki, onun ən m&uuml;h&uuml;m vəzifəsi insaniyyət g&ouml;vhərini əzizləməkdir. O, belə bir g&ouml;vhəri tapdalamamalı, onun zahiri və batini cəhətdən təmiz saxlanılmasına &ccedil;alışmalıdır ki, ləzzət və şirinliklə yanaşı olan əbədi bir həyata nail ola bilsin.Əli (ə) buyurur: &quot;Hər kəs &ouml;z&uuml;n&uuml; əzizləsə nəfsin g&ouml;stərişləri (nəfsani istəklər) onun nəzərində al&ccedil;aq və dəyərsiz olacaqdır.&quot;İnsanın varlığı iki şeydən təşkil olunmuşdur: ruh və bədən. İnsan onun hər ikisinin səhhətinin qorunub-saxlanmasında &ccedil;alışmalıdır. M&uuml;qəddəs islam dinində bu iki y&ouml;n&uuml;n hər ikisinə dəqiq fikir verilmiş, bu barədə kifayət qədər g&ouml;stərişlər verilmiş və buyurulmuşdur ki, insan həm ruhunun, həm də bədəninin sağlamlığı &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;alışmalıdır]]></description>
      <pubDate>Wed, 20 Aug 08 10:06:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Son Dayaq]]></title>
      <link>http://dini.azeriblog.com/2008/08/20/son-dayaq</link>
      <guid isPermaLink="true">http://dini.azeriblog.com/2008/08/20/son-dayaq</guid>
      <comments>http://dini.azeriblog.com/2008/08/20/son-dayaq#comments</comments>
      <description><![CDATA[&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Son DayaqHicri-qəmərinin 255-ci ili Şaban ayının 15-ində imamət və vilayətasimanının on ikinci ulduzu Samirra şəhərində imam Həsən əskəri (ə)-ınevində d&uuml;nyaya g&ouml;z a&ccedil;dı. Doğulduğu zamandan etibarən gizli həyat s&uuml;rən ohəzrət he&ccedil; bir zaman atasından ayrılmayaraq onun &ouml;mr&uuml;n&uuml;n sonunadəkkənarında yaşadı. Tarix&ccedil;ilərin arasında olan məşhur g&ouml;r&uuml;şə əsasən, bud&ouml;vran 255-ci ilin Şaban ayının 15-dən başlayaraq 260-ci ilin Rəbiul-əvvəl ayının səkkizində sona &ccedil;atdi.Atasının şəhadətini yaşayan imam 6yaşında ikən yeni bir mərhələya qədəm qoydu. Bu &ldquo;ki&ccedil;ik qeyb&rdquo; adlanırdı.Bu &ldquo;ki&ccedil;ik qeyb&rdquo; d&ouml;vr&uuml; məşhur tarixi nəzərə əsasən, 260-ci ildə atasiimam Həsən əskəri(ə)-ın şəhadəti ilə başlayaraq 329-cu ildə imam zaman(ə)-ın sonuncu x&uuml;susi canişini sayılan Əli ibn Muhəmməd seymərinind&uuml;nyadan k&ouml;&ccedil;məsinədək davam etdi. B&uuml;t&ouml;vl&uuml;kdə 69 il s&uuml;rən bu zamankecidində o həzrət əsasən iki məntəqədə &ldquo;İraq&rdquo; və &ldquo;Mədinədə&rdquo; bu gizlid&ouml;vr&uuml; ke&ccedil;irdi.Tarixi qaynaqlarda &ldquo;ki&ccedil;ik qeyb&rdquo; d&ouml;vr&uuml;ndə o həzrətə d&ouml;rdx&uuml;susi canişindən daha yaxın kimsələr qeyd olunmayıb. Bunlar tamamənİraqda ve həmişə imamla rabitədə idilər. Beləki, o həzrət tərəfindənonlara fərmanlar gəlirdi.İnsanlarin fərdi və ictimai suallarını imama&ccedil;atdirib onların cavabını alan elə bunlar idilər. Bundan sonra imam dahabir yeni mərhələyə qədəm qoymlı oldu. Bu isə &ldquo;b&ouml;y&uuml;k qeyb&rdquo; d&ouml;vr&uuml;adlanırdı.Bu &ldquo;b&ouml;y&uuml;k qeyb&rdquo; d&ouml;vr&uuml; imamın sonuncu x&uuml;susi canişinin vəfatıilə başlayaraq bu g&uuml;nə qədər davam etməkdədir. Bunun sona &ccedil;atacağızamanı isə yanlız uca Allah bilir. &ldquo;B&ouml;y&uuml;k qeyb&rdquo;d&ouml;vr&uuml;ndə iamamın haradayaşamasını qəti şəkildə m&uuml;əyyənləşdirmək olmaz. Lakin bununla yanaşı buhaqda rəvayətlərdə bir sıra m&uuml;xtəlif məntəqələrə işarə olunmuşdur. Oc&uuml;mlədən &ldquo;Mədinə&rdquo;, &ldquo;Zu- tuva&rdquo; və &ldquo;səhralıqlara&rdquo; işarə etmək olar. İmamınyaşadəğı məkanın naməlum olması səbəb olmuşdur ki, bir sıra insanlars&uuml;st və əsassiz fikirlərə əl ataraq o həzrət &uuml;&ccedil;&uuml;n s&uuml;butu olduqcaproblemli olan bir sıra məkanlar m&uuml;əyyənləşdirsinlər. Buna misal olaraq&ldquo;Yaşıl ada əfsanəsi&rdquo; və ya &ldquo;Bermud &uuml;&ccedil;bucağı&rdquo;nı g&ouml;stərə bilərik.İmam zaman(ə)-ın zahiri g&ouml;r&uuml;n&uuml;ş&uuml;İmam zaman(ə)-ın sifət və x&uuml;susiyyətlərini tanimaq əsasən iki başlıcaxarakter daşıyır:1) &Ouml;zlərini topluma imam zaman kimi tanıtdıran yalan&ccedil;ı iddia&ccedil;ılarıtanımaq.2) Şiələrin qeybdə olan imamla rabitədə olub onunla unsiyyətdə olmaq.Bununla yanaşı insan bu m&ouml;vzunu araşdırmaqla &ldquo;yaşayışı vəsf etmək onunyarısıdır&rdquo; prinsipinin n&uuml;munəsini taparaq o həzrətin valehedicicəmalından bəhrələnə bilər.O həzrətin zahiri g&ouml;r&uuml;n&uuml;ş&uuml;n&uuml; bəyan edən rəvayətlərə nəzərsaldiqda onları əsasən iki dəstəyə b&ouml;lmək olar:A) O həzrətin zahiri və batini simasını &uuml;mumi şəkildə təsvir edib onuinsanların peygəmbərə ən oxşari kimi tanıtdıran rəvayətlər.İndi isə gəlin bu haqda olan hədislərin bəzilərini nəzərdən ke&ccedil;irək:1) Cabir ibn Abdullah ənsaridən nəql olunmuş bir hədisdə əziz islampeygəmbəri(s) belə buyurur: &ldquo;Mehdi mənim &ouml;vladlarımdandır. Onun adımənim adım və onun k&uuml;nyəsi mənim k&uuml;nyəmdir. O yaradılış və əxlaqikeyfiyyətlər baxımından insanların mənə ən oxşarıdır&rdquo;.2) Əhməd ibn İshaq ibn Səd qumi belə deyir:Mən imam Həsən əskəri(ə)-dan belə dediyini eşitdim: &ldquo;Həmd olsun o Allaha ki, canişinimi mənəg&ouml;stərməyənədək məni bu d&uuml;nyadan aparmadı. O yaradılış və əxlaqbaxımından insanların peygəmbərə ən oxşarıdır&rdquo;.Yuxarıda qeyd olunan rəvayətləri nəzərə almaqla, Quran və hədislərdəəziz islam peyğəmbərinə nisbət verilmiş sifət və x&uuml;susiyyətləri imamzaman(ə)-a da nisbət vermək olar.Əziz islam peyğəmbərinin zahiri g&ouml;r&uuml;n&uuml;ş&uuml;n&uuml;n x&uuml;susiyyətlərini təsvir edənrəvayətlər olduqca &ccedil;oxdur. Burada yanlız bu haqda imam Baqir(ə)-dan nəqlolunmuş bir hədisi-şərifin məzmununu qeyd etməklə kifayətlənmək istərdik:1)Peyğəmbərin &uuml;zu qırmızıya &ccedil;alan ağ rəngdə idi.2)G&ouml;zləri qara və iri idi.3)Qaşları bir-birinə yapışmış idi.4)Əl və ayağının i&ccedil;i elə bir formada ətli və b&ouml;y&uuml;k idi ki, sankibarmaqlarının &uuml;zərinə qızıl t&ouml;k&uuml;l&uuml;rd&uuml;.5)&Ccedil;iyinlərinin s&uuml;m&uuml;y&uuml; b&ouml;y&uuml;k idi.6)&Ccedil;ox mehriban olduğundan birinə &uuml;zn&uuml; &ccedil;evirən zaman b&uuml;t&uuml;n bədəni ilə onasarı d&ouml;nərdi. 7)Boğaz &ccedil;uxurundan g&ouml;bəyinədək bir sıra t&uuml;k &ccedil;ıxmışdı.Sanki xalis bir g&uuml;m&uuml;ş təbəqəsinin arasından bir xətt &ccedil;əkilmişdi.8)Boyun və &ccedil;iyinləri g&uuml;m&uuml;şdən d&uuml;zıldilmiş bir g&uuml;labdana bənzəyirdi.9)Yol gedən zaman addımlarını sanki y&uuml;ksək bir yerdən enirmiş kimim&ouml;hkəm (geniş) atardı.Hədisi-şərifin sonunda isə imam Baqir(ə) belə bir ifadə işlədir:&ldquo;Nəpeyğəmbərdən qabaq nə də sonra Allahın rəsuluna bənzər birig&ouml;rsənməyibdir&rdquo;.B) İmam zaman(ə)-ın sima və x&uuml;susiyyətlərini təfsilatla bəyan edib ohəzrətin x&uuml;susiyyətlərini bir-bir sayan rəvayətlər.Bu zəmində gəlmiş bəzi hədislərin məzmununu siz oxuyu&ccedil;ulara aşağıdasadalamaq istərdik:1) Musa(ə)-a bənzəyir.2) Sağ yanağında parıldayan ulduza bənzər bir xal var.3) &Ccedil;&ouml;hrəsi parıldayan ay kimidir.4) A&ccedil;ıq alnı var.5) Bir-birinə yapışmış qaşları var.6) &Uuml;z&uuml;n&uuml;n rəngi qırmızıya &ccedil;alan ağ rəngdədir.7) Belində iki dənə xal vardir. Beləki biri dərisinin rəngində,biri isi peyğəmbərin xalına bənzəyir.8) Sinəsi geniş və enlidir.9) Ortaboydur.10) Sifəti yumurudur.11) Olduqca g&ouml;zəl bir qaməti var.12) M&uuml;barək &ccedil;&ouml;hrəsi valehedicidir.13) Olduqca g&uuml;cl&uuml; birisidir. Beliki əgər yer &uuml;zərində olan ən b&ouml;y&uuml;kağaca əlini uzaltsa, onu yerindən &ccedil;ıxartmaq iqtidarına malikdir.14) Onu g&ouml;rənlər onu qırx ya daha az yaşlı birisinə bənzədirlər.15) Zamanın ke&ccedil;məsinə baxmayaraq, əcəli &ccedil;atmadığı təqdirdə he&ccedil; birzaman qocalmaz.16) G&ouml;zəl bir buruna malikdir.Yuxarıda sadaladığımız sifət və x&uuml;susiyyətlərə diqqət yetirdikdə, əzizislam peyğəmbərinin imam zaman(ə)-ın vəsfində dediyi &ldquo;Mehdi cənnətəhlinin tovuzudur&rdquo; c&uuml;mləsi aydınlaşır.&ldquo;İntizar&rdquo;anlayışıİmam zaman(ə)-ın z&uuml;h&uuml;runu g&ouml;zləmək İslam dininin təlimlərində olduqcax&uuml;susi əhəmiyyət daşıyır.İntizar mədəniyyətində prinsipcə iki istiqamətdə irəliləmək lazimdır:1) Nəzəri istiqamət2) Əməli istiqamətNəzəri istiqamətdə &ldquo;intizar&rdquo;ın b&uuml;t&uuml;n y&ouml;n və cəhətləri nəzəri tanımaşəkilində ortaya qoyulmalı və o həzrətin tarixi yaşayışı &ouml;yrənilməlidir.Əməli istiqamətdə isə imam zaman(ə)-la &uuml;lfət və mənəvi rabitə yaradaraqo həzrətin g&ouml;stərişlərinə tabe olub onun dostlarına layiq olan əxlaqifəzilətlərlə sifətlənmək lazımdır.İntizarın nəzəri istiqamətində intizarın n&ouml;vlərini araşdırmalı və onunger&ccedil;ək mənasını taparaq onu həm yaşayıb həm də yaşatmalıyıq.Etiraf etmıliyik ki, bəşər &ouml;z fitrət və təbiətinin tələbinə əsasən,həmişə &ldquo;&uuml;mumi ədalətin&rdquo;ardıncadır. O, bununla cəmiyyətin &ouml;z&uuml;n&uuml;n vəbaşqalarının z&uuml;lmkarlıq, istibdad və məhrumiyyətlərindən xilas ol&ccedil;asınıistəyir. Bu ilahi vədin ger&ccedil;əkləşməsində iki c&uuml;r &ldquo;intizar&rdquo; nəzərə&ccedil;arpır:A) Dağıdıcı intizarBəzi insanlar belə d&uuml;ş&uuml;n&uuml;rlər ki, gərək əli əlin &uuml;zərinə qoyub z&uuml;lm vəistibdadın məhv olması &uuml;&ccedil;&uuml;n he&ccedil; bir fəaliyyət g&ouml;rməməli və canı xətərəsalmamalıyiq. &Ccedil;unki cəmiyyəti dəyişdirmək və fəsad t&ouml;rədən insanlarıhəlak etmək imam Medi(ə)-ın vəzifəsidir. Bu kimi insanlar elə d&uuml;ş&uuml;n&uuml;rlərki, qeybi bir q&uuml;drətin gəlib hər şeyi dəyişdirərək ilahi nemətlərdənbəhrələnmək &uuml;&ccedil;&uuml;n zəmin yaratmayanadək intizar &ccedil;əkməlidirlər.fəsad hərheri b&uuml;r&uuml;məyənədək o islahat&ccedil;ı qiyam etməyəcəkdir. Bu c&uuml;r intizar&ldquo;dağıdıcı bir intizar&rdquo;dır. &Ccedil;&uuml;nki bu c&uuml;r intizar, cinayətkar və fəsadt&ouml;rədən insanların daha da fəsad t&ouml;rətmələri &uuml;&ccedil;&uuml;n zəmin yaradır.Hegemonluq və ateizm məktəbləri tarix boyu belə bir intizarıntəbliğat&ccedil;ısı olmuşlar. Təəss&uuml;flər olsun ki, bəzən bu yanlış tərzi-təfəkk&uuml;r dini inancların boynuna atılır.İntizar bu mənada təslim amili sayılır. İntizar məfhumundan belə biranlayışi olan kimsə toplumun islahı uğrunda he&ccedil; bir zaman addımatmayacaqdır.B) Qurucu və dinamik intizarHəqiqi intizar&ccedil;ılar batil intizar&ccedil;ıların əksinə olaraq &ldquo;intizar&rdquo;s&ouml;z&uuml;ndənd&uuml;zg&uuml;n bir anlayışa malikdirlər. Bunlar intizarı &ldquo;təklifi aradanqaldırma&rdquo;kimi yox, &ldquo;təklifi başad&uuml;şmə&rdquo; kimi g&ouml;rərlər. İntizar&ccedil;ı şəxstəklifi başad&uuml;şməklə ədaləti d&uuml;ş&uuml;n&uuml;b, hər c&uuml;r z&uuml;lm və ədalətsizlikdənqa&ccedil;ar və ədalət &uuml;&ccedil;&uuml;n zəmin yaratmaq hədəfiylə fərdi və ictimaiislahatlara başlamağa &ccedil;alışar. Bununla da O, gələcək b&ouml;y&uuml;k islah&ccedil;ınınz&uuml;huru &uuml;&ccedil;&uuml;n zəmin yaratmış olar.Bu əqidə əsasında k&ouml;klənmiş bir şəxs ohəzrəti g&ouml;rmək arzusunda olmasına baxmayaraq, &ouml;z boynunda olanməsuliyyətlərdən də agahdır.İntizar bu mənada m&uuml;qavimətin fəlsəfəsi sayılır. Beləliklə toplumunislahı yolunda &ccedil;alışmayıb, pisliklərlə m&uuml;barizə aparmayan kəslər he&ccedil; birzaman ger&ccedil;ək intizar&ccedil;ılar sırasına daxil ola bilməzlər.İntizar&ccedil;ının vəzifələriHədislərdə &ldquo;z&uuml;hurun&rdquo;intizarını &ccedil;əkmək &uuml;&ccedil;&uuml;n bir &ccedil;ox savablarqeyd olunmuşdur. N&uuml;munə olaraq əziz oxuyucuların nəzərinə aşağıdakı ikihədisi-şərifi &ccedil;atdırmaq istərdik:&ldquo;Bizim z&uuml;hurumuzun intizar&ccedil;isi Allah yolunda &ouml;z qanına bulaşmış kəskimidir&rdquo;.&ldquo;Bizim şiələrimizin əməllərinin ən &uuml;st&uuml;n&uuml; z&uuml;hurun intizarını &ccedil;əkməkdir&rdquo;.Yuxarıda qeyd olunan iki hədis-şərif və onlara bənzər sair hədislərədiqqət yetirdikdə aydın olur ki, Əhli-beyt mədəniyyətində &ldquo;intizar&rdquo;təkcə ruhi və psixologi bir hal kimi yox, əməl kimi qələmə verilir.Əgər intizar&ccedil;ılar &ouml;z vəzifələri ilə tanış olmayıb onlara əməl etməsələr,onda tarix yenədə təkrarlanacaqdır. İmam H&uuml;seyn (ə)-ın zamanındaşiələrin &ccedil;ox olmasına baxmayaraq, onların arasından təkcə 72 nəfər &ouml;zvəzifəsinə əməl etdilər.Elə buna g&ouml;rə də İmam H&uuml;seyn(ə) tənha qaldı vəbaş verməməsi gərəkən şey baş verdi. İ&ccedil;ərisində yaşadığımız &ldquo;B&ouml;y&uuml;k qeyb&rdquo;d&ouml;vr&uuml;ndə də əgər şiələr &ouml;z vəzifələrinə əməl etməsələr, onda imam zaman(ə) da tənha qalacaq və z&uuml;huru geriyə d&uuml;şəcəkdir.Burada &ldquo;b&ouml;y&uuml;k qeyb&rdquo; d&ouml;vr&uuml;ndə şiələrin boynuna d&uuml;şən bəzi vəzifələrisadalamaq istərdik:A) Fərdi vəzifələr1) İmamı tanimaq2) İmamı sevməkİmama sevgi və məhəbbət g&ouml;stərməyin bəzi əlamət və g&ouml;stəriciləriaşağıdakılardan ibarətdir:- O həzrəti xatırlamaq- O həzrətin salamatlığı və z&uuml;huru &uuml;&ccedil;&uuml;n dua etmək- O həzrətin salamatlığı &uuml;&ccedil;&uuml;n sədəqə vermək- O həzrətin istəyini &ouml;z istəyindən irəli salmaq- O həzrətin razılığını qazanmaq uğrunda &ccedil;alışmaq- O həzrətlə beyəti təzələmək- O həzrəti g&ouml;rməyə can atmaq- O həzrətdən ayrı d&uuml;şd&uuml;y&uuml;nə g&ouml;rə narahat&ccedil;ılıq bildirmək3) İmama itaət etmək4) İmama &ouml;z&uuml;n&uuml; bənzətməkİnsanın &ouml;z&uuml;n&uuml; imama bənzətməsi lazım olan bəzi sifətlər aşagidakılardanibarətdir:- Təqvada- İbadətdə- Allah yolunda &ccedil;alışqan və m&uuml;cahid olmada- Z&ouml;hddə- Ədalətdə- Səxavət və əlia&ccedil;ıqlıqda- Bidətlər qarşısında m&ouml;vqe tutmaqda- Nəsihət və xeyrxahlıqda- Səbr və helmdəB) İctimai vəzifələr1) O həzrətin hədəfləri uğrunda həyata ke&ccedil;ən hərəkatları himayə edibonları m&uuml;dafiə etmək2) O həzrətin ad və xatirəsinə aşağıda deyilən yollarla h&ouml;rmət bəsləmək:- O həzrətin adına vəqflər etmək- O həzrətin adına &ldquo;m&ouml;vludlar, n&uuml;dbə duası v.s. kimi məclis vəyığıncaqlar qurmaq- Bu kimi məclis və yığıncaqlarda iştirak etməkSonda isə s&ouml;z&uuml;m&uuml;z&uuml; imam Baqir(ə)-dan nəql olunmuş g&ouml;zəl bir dua ilətamamlayırıq.&ldquo;İlahi! Həqiqətən də biz səndən islama və onun əhlinə izzət bəxşedəcəyin, nifaqı və onun əhlini zəlil dəcəyin, bizi orada sənin itaətinədəvət edib sənin yoluna hidayət edənlərdən qərar verəcəyin və d&uuml;nya vəaxirət kəramətini onunla bizə verəcəyin kərim bir d&ouml;vlətdə yerləşdirməniistəyirik&rdquo;.]]></description>
      <pubDate>Wed, 20 Aug 08 10:02:57 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Peyğəmbər atababasi]]></title>
      <link>http://dini.azeriblog.com/2008/05/26/peyghember-atababasi</link>
      <guid isPermaLink="true">http://dini.azeriblog.com/2008/05/26/peyghember-atababasi</guid>
      <comments>http://dini.azeriblog.com/2008/05/26/peyghember-atababasi#comments</comments>
      <description><![CDATA[Qəydar ziyarətgahı, İranın Zəncan şəhrındedır. Qəydar, Peyğəmbərimizin b&uuml;y&uuml;k atası, Həzrətı İbrahim nəvəsı və Həzrətı İsmaiylın oğludur.&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;Qəydar qocalığ&ccedil;ağı subay qalmışkən, Allah yolında qurban bayramında, 7 qoyunu baş kəsənkən duası qəbul olundu və Qəydarın soyındən İslam Peyğəmbərı var olub.&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;B&uuml;t&uuml;n Qəydarlılər ilk zamandan Azərı danişırlər, beləlıklə Peyğəmbərın Azərı olması olmalıbılır. Deməlı, Mohəmməd adı Ərəb folkorında Peyğəmbərdən qabaq ke&ccedil;ilməyib.]]></description>
      <pubDate>Mon, 26 May 08 06:47:27 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[AŞURA]]></title>
      <link>http://dini.azeriblog.com/2008/01/24/ashura</link>
      <guid isPermaLink="true">http://dini.azeriblog.com/2008/01/24/ashura</guid>
      <comments>http://dini.azeriblog.com/2008/01/24/ashura#comments</comments>
      <description><![CDATA[Qəməri ayların ilki olan Məhərrəmin onuncu g&uuml;n&uuml; Aşura adı ilə tanınmışdır. Bu gundə oruc tutmaq Allaha xoş gedən əməllərdəndir. Aşura orucu deyilən bu oruc İslamdan &ouml;ncə Ərəblərdə də m&ouml;vcud idi. Aşura kəliməsinin ibranicə aşurdan gəldiyi və o g&uuml;ndə ərəblərin də oruc tutduğu diqqətə alınarsa, kəlimənin b&uuml;t&uuml;n Sami dillər arasınQəməri ayların ilki olan Məhərrəmin onuncu g&uuml;n&uuml; Aşura adı ilə tanınmışdır. Bu gundə oruc tutmaq Allaha xoş gedən əməllərdəndir. Aşura orucu deyilən bu oruc İslamdan &ouml;ncə Ərəblərdə də m&ouml;vcud idi. Aşura kəliməsinin ibranicə aşurdan gəldiyi və o g&uuml;ndə ərəblərin də oruc tutduğu diqqətə alınarsa, kəlimənin b&uuml;t&uuml;n Sami dillər arasındakı ortaq bir kəlimə olduğu anlaşılır. (Buxari Savm 1, &Uuml;mdətul-Kari fi Şərhi Sahihul Buxari V,351) Bu kəlimə yəhudilərdə b&ouml;y&uuml;k kəfarət g&uuml;n&uuml; &uuml;&ccedil;&uuml;n işlənmişdir. (T&ouml;vrat, Levililer, 16, 29) Peyğəmbər (Allahın salamı və salatı onun &uuml;zərinə olsun!) Mədinəyə gəldiyi zaman Yəhudilərin Aşura g&uuml;n&uuml; oruc tutduqlarını g&ouml;rd&uuml; və bunun nə orucu olduğunu soruşdu. Cavab olaraq belə dedilər: Bu g&uuml;n xeyirli bir g&uuml;nd&uuml;r. Allah İsrail oğullarını Fironun z&uuml;lm&uuml;ndən məhz bu g&uuml;n qurtarmışdır və Musa peyğəmbər (Allahın salamı ona olsun!) Allaha ş&uuml;k&uuml;r əlaməti olaraq bu g&uuml;n oruc tutmuşdur. Bizdə ona g&ouml;rə oruc tuturuq. Peyğəmbər (Allahın salamı və salatı onun &uuml;zərinə olsun!): Biz Musanın s&uuml;nnətinə (yoluna) sizdən daha yaxınıq dedi və o g&uuml;n oruc tutdu və əshabələrinə də oruc tutmalarını əmr etdi. (Buxari əs-Savm 69, Təcrid Sarih, VI, 308,309) Aişə (Allah ondan razı olsun!) nəql edilən aşağıdakı hədisdə Allah rəsulunun Məkkə d&ouml;nəmində də aşura orucu tutduğu anlaşılır. Cahilliyə d&ouml;vr&uuml;ndə Qureyş, Aşura g&uuml;n&uuml;ndə oruc tutardı. Hicrətdən &ouml;ncə Peyğəmbər (Allahın salamı və salatı onun &uuml;zərinə olsun!) də Aşura g&uuml;n&uuml; oruc tutardı. Mədinəyə hicrət etdikdən sonra bu oruca davam etdi. Əshabına da bunu əmr etdi. Gələn il Ramazan orucu fərz qılınınca, aşura orucunu buraxdı, istəyən bu orucu tutdu, istəyən də tutmadı. (Buxari əs-savm, 69; Təcridi Sarih, VI,307,308)İslam alimləri aşura orucunu vacib deyil, m&uuml;stəhəb (bəyənilən) əməl olduğu g&ouml;r&uuml;ş&uuml;ndədirlər. M&uuml;səlmanlar tərəfindən Məhərrəm ayının 10&ndash;u oruc g&uuml;n&uuml; qəbul edilərkən, bəzi tarixi səbəblərdən dolayı da m&uuml;qəddəs sayılır. X&uuml;susilədə Nuh peyğəmbərin (Allahın salamı ona olsun!) gəmisinin bu g&uuml;ndə tufandan qurtulub Cudi dağının təpəsinə endiyi bildirilir. Bəzi m&uuml;səlmanlar peyğəmbərimizin nəvəsi H&uuml;seyn (Allah ondan razı olsun!) Kərbəlada şəhid edildiyi g&uuml;n olan Məhərrəmin onuncu g&uuml;n&uuml; matəm g&uuml;n&uuml; sayırlar və Məhərrəmin 1-i ilə 10-u arasında g&uuml;lməz, ət yeməz, yeni geyim geyməz, yeni işə başlamazlar. Onlara g&ouml;rə Məhərrəmin onu d&ouml;y&uuml;lmə və yas g&uuml;n&uuml;d&uuml;r. Yas bitdikdən sonra isə aşura mərasimləri başlayır. Aşura g&uuml;n&uuml; s&uuml;rmə &ccedil;əkmək, q&uuml;sl etmək, xına yaxmaq, b&ouml;y&uuml;kləri, alimləri, xəstələri ziyarət etmək, yetimlərə baş &ccedil;əkmək, ixlas surəsini oxumaq, bu g&uuml;n&uuml; ayrı bir g&uuml;n olaraq qeyd etmək İslam dinində olmayan bir davranışdır. Bu halda Aşura g&uuml;n&uuml; halva bişirib yaxınlara və qonşulara paylamaq tamamən bidət (dinə yenilik gətirmək) və İslamda olmayan bir adətdir. Bununla bağlı Peyğəmbərdən (Allahın salamı və salatı onun &uuml;zərinə olsun!) gələn nə səhih nə də zəif bir hədis vardır. Hədis adı ilə rəvayət edilən bəzi s&ouml;zlər tamamən uydurmadır. Əshabələrdən, sələf alimlərindən də bu barədə bir rəvayət olmadığı kimi, m&ouml;təbər kitabların he&ccedil; birində də buna dair bir xəbər yoxdur. (İbn Teymiyyə Məcmuul-Fətava, Qahirə 1326,II,48). Allah bizi doğru yolda olanlardan etsin. Amin.dakı ortaq bir kəlimə olduğu anlaşılır.]]></description>
      <pubDate>Thu, 24 Jan 08 14:52:30 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[PEYĞƏMBƏRİMİZ (S.A.S) NƏYİ DİNLƏYƏRDİ?]]></title>
      <link>http://dini.azeriblog.com/2007/11/10/peyghemberimiz-sas-neyi-dinleyerdi</link>
      <guid isPermaLink="true">http://dini.azeriblog.com/2007/11/10/peyghemberimiz-sas-neyi-dinleyerdi</guid>
      <comments>http://dini.azeriblog.com/2007/11/10/peyghemberimiz-sas-neyi-dinleyerdi#comments</comments>
      <description><![CDATA[Əl-Məlik, əl-Kuddus əs-Səlam olan, izzət və cəlal sahibi olan Allaha həmd olsun. Rəbbimə həmd edir, uca nemətləri &uuml;&ccedil;&uuml;n Ona ş&uuml;kr edirəm. Şəhadət edirəm ki, Allahdan başqa ilah yoxdur. O, təkdir və ortağı yoxdur. Ən g&ouml;zəl adlar və uca sifətlər Onundur. Və şəhadət edirəm ki, peyğəmbərimiz Məhəmməd (s.ə.s) Onun qulu, se&ccedil;ilmiş el&ccedil;isi və dostudur. Allahım! qulun və rəsulun Məhəmmədə, onun ailəsinə və dəyərli səhabələrinə salam elə!.. Bundan sonra, Allahdan haqqı ilə qorxun. &Ccedil;&uuml;nki Allahdan haqqı ilə qorxmaq Qiyamət g&uuml;n&uuml; &uuml;&ccedil;&uuml;n ən yaxşı hazırlıqdır. Ey Allahın qulları! Bilin ki, nəsihətlərin ən xeyirlisi Allahın kitabındakı ayələr və Rəsulullahın (s.ə.s) hədisləridir. Qurani Kərimin ayələri qafilləri oyandırır. Cahilləri məlumatlandırır. G&uuml;nahkarları &ccedil;əkindirir və Allahdan qorxanların &uuml;midini canlandırır. Uca Quranın ayələri qəlbləri və nəfsləri təmizləyir. Əxlaqı g&ouml;zəlləşdirir və halları d&uuml;zəldir. Topluluğun əlaqələrini g&uuml;cləndirir. Pisliklərin və rəzilliklərin qarşısını alır. Saleh və fəzilətli əməllərə təşviq edir. Allahın kəlamından, hər zaman eşitdiyimiz və oxuduğumuz bir ayə var ki, bizə bu ayənin mənasını lazımi qədər d&uuml;ş&uuml;nmək və ona əməl etmək lazımdır. Bu ayə b&uuml;t&uuml;n xeyrləri i&ccedil;ərisində toplamaqda və b&uuml;t&uuml;n pisliklərdən də &ccedil;əkindirməkdədir. Allah Təala belə buyurur: В&laquo;Həqiqətən Allah (Quranda insanlara) ədalətli olmağı, yaxşılıq etməyi, oqhumlara (haqqını) verməyi (kasıb qohum-əqrabaya şəriətin vacib bildiyi tərzdə əl tutmağı) buyurar, zina etməyi, pis işlər g&ouml;rməyi və z&uuml;lm etməyi qadağan edər. Allah sizə, bəlkə, d&uuml;ş&uuml;n&uuml;b ibrət alasınız deyə, belə &ouml;y&uuml;d-nəsihət verir!В&raquo; (16/ən-Nəhl/90) Allah hər c&uuml;r xeyri əmr etməsə və hər c&uuml;r pislikdən &ccedil;əkindirməsəydi, halal və haram a&ccedil;ıqlanmasa, haqq və batil bilinməsəydi, şəriətin h&ouml;kmləri və iman olmasaydı, adəm &ouml;vladı heyvanlardan daha aşağı olardı. Allah Təala belə buyurur: В&laquo;De ki: В&laquo;He&ccedil; bilənlərlə bilməyənlər (alimlə cahil) eyni ola bilərmiВ&raquo;! (Allahın ayələrindən, dəlillərindən) yalnız ağıl sahibləri ibrət alar!В&raquo;В&laquo; (39/əz-Z&uuml;mər/9) və belə buyurur: В&laquo;Məgər Biz m&uuml;səlmanları kafirlərlə eyni tutacağıqВ&raquo;!В&raquo; (68/ Qələm/35) və belə buyurur: В&laquo;Yoxsa Biz iman gətirib yaxşı işlər g&ouml;rənləri yer &uuml;z&uuml;ndə fitnə-fəsad t&ouml;rədənlərlə eyni tutacağıqВ&raquo;! Yaxud Allahdan qorxub pis əməllərdən &ccedil;əkinənləri g&uuml;nahkarları tay edəcəyikВ&raquo;!В&raquo; (38/sad/28) В&laquo;Biz cinlərdən və insanlardan bir &ccedil;oxunu Cəhənnəm &uuml;&ccedil;&uuml;n yaratdıq. Onların qəlbləri vardır, lakin onunla (Allahın birliyini s&uuml;but edən dəlilləri, &ouml;zlərinin dini borc və vəzifələrini) anlamazlar. Onların g&ouml;zləri vardır, lakin onunla (Allahın m&ouml;c&uuml;zələrini) g&ouml;rməzlər. Onların qulaqları vardır, lakin onunla (&ouml;y&uuml;d-nəsihət) eşitməzlər. Onlar heyvan kimidirlər, bəlkə də , (ondan) daha &ccedil;ox zəlalətdədirlər. Kafir olanlar da məhz onlardır!В&raquo; (7/əl-Əraf/179) В&laquo;Ş&uuml;bhəsiz ki, Allah ədaləti əmr edər.В&raquo; Allah ədaləti fərz olaraq əmr edər. Ədalət, haqqdır. Allah Təalaya və məxluqata qarşı bir vəzifədir. Şəriətin əmr etdiyi hər şey; bu əmr fərz olunsun, vacib olsun ya da m&uuml;stəhəb olsun, davranış və ya s&ouml;z olsun, ədalət və haqqdır. Ədalət nizamlı bir se&ccedil;imdir. Allahın əmr etdiyi ən uca şey yalnızca Allaha ibadət etmək, yəni t&ouml;vhiddir. Sonra isə məxluqatın haqqlarını yerinə yetirməkdir. Allah Təala belə buyurur: В&laquo;Allaha ibadət edin və Ona he&ccedil; bir şeyi şərik qoşmayın. Ata-anaya, qohum-əqrabaya, yetimlərə, yoxsullara, yaxın və uzaq qohum-qonşuya, yaxın yoldaş və dostlara, (pulu qurtarıb yolda qalan) m&uuml;safirlərə, sahib olduğunuz qul və kənizlərə yaxşılıq edin! Həqiqətən, Allah &ouml;z&uuml;n&uuml; bəyənənləri və lovğalıq edənləri sevməz!В&raquo; (4/ən-Nisa/36). Rəsulallah (s.ə.s) bu hədisində işarət etdiyi imanın ş&ouml;bələrinin hamısı bu uca ayədə təsnif edilmişdir. В&laquo;İman yetmiş (və bir ne&ccedil;ə) hissədir. Ən ucası В&laquo;Lə iləhə illəllah / Allahdan başqa ilahi yoxdurВ&raquo; s&ouml;z&uuml;d&uuml;r. Ən aşağıdakısı isə yoldan əziyyət verici bir şeyi qaldırmaqdır. Həya, imandan bir ş&ouml;bədir.В&raquo; Bu hədisi Muslim, Əbu H&uuml;reyrə (r.a) kanalıyla rəvayət edər. &Ccedil;&uuml;nki, imanın hər s&ouml;bəsi ədalət və haqqdır. Doğru və &uuml;st&uuml;n bir se&ccedil;imdir. İhsan (əsirgəməmə) ayədə əmr edilən ədalətdəndir, lakin mənasının vacibliyi, d&uuml;nya və axirətdəki əsas faydası səbəbiylə ayrıca zikr edilmişdir. İslamda ihsan, nəfsə ihsan etməyi də i&ccedil;inə alır. Peyğəmbər (s.ə.s) belə buyurur. В&laquo;Pisliyini insanlardan uzaq tutman nəfsinə səndən bir sədəqədir.В&raquo; Bu hədisi Muslim, Əbu Zərr (r.a) kanalıyla rəvayət edər. İslamda ihsan, məxluqata ihsanı da i&ccedil;inə alır. İhsan xeyir sərf etmək və pisliyi tərk etməkdir. Allah Təala belə buyurur: В&laquo;(Malınızı) Allah yolunda xərcləyin. &Ouml;z əlinizlə &ouml;z&uuml;n&uuml;z&uuml; təhl&uuml;kəyə atmayın, yaxşılıq edin! Allah yaxşılıq (ihsan) edənləri sevir.В&raquo; (2/əl-Bəqərə/195) və belə buyurur: В&laquo;Allah din yolunda sizinlə vuruşmayan və sizi yurdunuzda &ccedil;ıxartmayan kimsələrə yaxşılıq etməyi və onlara ədalətlə rəftar etməyi sizə qadağan etməz. Allah ədalətli olanları sevər! Allah sizə ancaq sizinlə din yolunda vuruşan, sizi yurdunuzdan &ccedil;ıxardan və &ccedil;ıxartmağa k&ouml;mək edən kimsələrlə dostluq etmənizi qadağan edər. Onlarla dostluq edənlər əsl zalimlərdir!В&raquo; (60/əl-Mumtəhinə/8-9) İslam heyvanlara belə ihsan və rəhm etməyi əmr edər. Rəsulallah (s.ə.s) belə buyurur. В&laquo;Ş&uuml;bhəsiz ki, Allah hər şey &uuml;&ccedil;&uuml;n ihsanı fərz etmişdir.В&raquo; Bu hədisi Muslim rəvayət edər. В&laquo;Qohuma verməyi əmr edər.В&raquo; Bu da ihsandan bir b&ouml;l&uuml;md&uuml;r. Fəqət vacibliyi səbəbiylə x&uuml;susilə zikr edilmişdir. &Ccedil;&uuml;nki, qohumlara ihsan etmək başqalara ihsan etməkdən daha &uuml;st&uuml;nd&uuml;r. Qohumlarla bir olmaq, onların, m&uuml;səlmanın &uuml;zərindəki vacib və m&uuml;stəhəb haqqlarını yerinə yetirməkdir. Peyğəmbər (s.ə.s) belə buyurur: В&laquo;Kim əcəlinin gecikdirilməsini və rizqinin genişləndirilməsini istəyirsə qohumluq əlaqələrini qorusun.В&raquo; Allah Təalanın В&laquo;Fuhşiyatı və m&uuml;nkəri qadağan edərВ&raquo; s&ouml;z&uuml;nə gəlincə, fuhşiyat -ağılın &ccedil;irkin g&ouml;rd&uuml;y&uuml; və şəriətin qadağan etdiyi, Allahın qadağan etdiyi və əzab ilə təhdid etdiyi hər şeydir. Allahın qadağan etdiyi ən b&ouml;y&uuml;k şey, duada, k&ouml;mək diləmədə və bənzər ibadətlərdə Allaha şirk qoşmaqdır. Allah Təala, Loğmanın (ə.s) oğluna belə dediyini zikr edər. В&laquo;(Ya Məhəmməd!) Yadında olsun ki, bir zaman Loğman &ouml;z oğluna nəsihət edərək belə demişdir : В&laquo;Oğlum! Allaha şərik qoşma. Doğurdan da Allaha şərik qoşmaq b&ouml;y&uuml;k z&uuml;lmd&uuml;r! (Ağır g&uuml;nahdır!)В&raquo;В&laquo; (31/Lokman/13) K&uuml;fr&uuml;n ş&ouml;bələri, nifaqın ş&ouml;bələri və b&ouml;y&uuml;k g&uuml;nahların hamısı bu ayədə zikr edilmiş və qadağan olunmuşdur. Əbu H&uuml;rəyrə (r.a), Rəsulullahın(s.ə.s) belə buyurduğunu rəvayət edər: В&laquo;Yeddi b&ouml;y&uuml;k g&uuml;nahdan &ccedil;əkinin!В&raquo; Deyilir ki, В&laquo;onlar nələrdir, ey Allahın RəsuluВ&raquo;В&laquo; Belə buyurur: В&laquo;Allaha şirk qoşmaq, sehr, Allahın haram etdiyi cana haqsız yerə qıymaq, faiz yemək, yetim malı yemək, d&uuml;şmənlə qarşılaşdığı g&uuml;n (savaş meydanından) geri d&ouml;n&uuml;b qa&ccedil;maq və he&ccedil; bir şeydən xəbərsiz evli m&ouml;min qadınlara iftira atmaq.В&raquo; Bu hədisi, Buxari rəvayət edər. Fuhşiyat; zina, livata, i&ccedil;ki i&ccedil;mək və uyuşdurucu &ccedil;əkmək kimi felləri &ouml;z&uuml;ndə cəm edər. K&uuml;fr&uuml; (və ya s&ouml;y&uuml;ş&uuml;) tələff&uuml;z etmək, yalan&ccedil;ı şahidlik etmək, iftira etmək, s&ouml;y&uuml;ş s&ouml;ymək və buna bənzər s&ouml;zləri i&ccedil;inə alır. Kibr, həsəd, &ouml;z&uuml;n&uuml; bəyənmək, insanları al&ccedil;altmaq (al&ccedil;aq g&ouml;rmək) və buna bənzər qəlbin əməllərini də i&ccedil;inə alır. M&uuml;nkər, pozulmamış d&uuml;zg&uuml;n fitrətlərin qəbul edilmədiyi, Allahın qadağan etdiyi şeylərdir. Azğınlıq isə, başqasına haqsız yerə d&uuml;şmənlik və z&uuml;lm etməkdir. Azğınlığı və d&uuml;şmənliyi, g&uuml;cl&uuml; g&uuml;cs&uuml;zə qarşı edərsə g&uuml;nahı daha da b&ouml;y&uuml;k olar. D&uuml;nyada, azğınlıq etməkdən və qohumluq əlaqələrini kəsməkdən başqa cəzası daha s&uuml;rətli olan bir g&uuml;nah yoxdur. Bununla birlikdə onun &uuml;&ccedil;&uuml;n, Allahın axirətdə hazırladığı əzab da vardır. В&laquo;Ey iman gətirənlər! Peyğəmbər sizi, sizləri diriləcək (imana, haqqa) dəvətetdiyi zaman Allahın və Onun Peyğəmbərinin dəvətini qəbul edin Bilin ki, Allah insanla onun qəlbi arasına girər. (İnsanın b&uuml;t&uuml;n varlığına hakim olar; Allah &uuml;rəklərdən ke&ccedil;ən hər şeyi bilir, b&uuml;t&uuml;n &uuml;rəklərin ixtiyarı da Onun əlindədir) və siz axırda Onun h&uuml;zuruna cəm ediləcəksiniz!В&raquo; (8/əl-Ənfal/24) Rəhman və Rəhim olan Aləmlərin Rəbbi Allaha həmd olsun. Ona həmd edir və ş&uuml;kr edirəm. Ona t&ouml;vbə edir və ondan bağışlanma diləyirəm. Şəhadət edirəm ki, Allahdan başqa ilah yoxdur və şəhadət edirəm ki, peyğəmbərimiz Məhəmməd (s.ə.s) onun qulu və rəsuludur. Allahım! Qulun və rəsulun Məhəmmədə, ailəsinə və b&uuml;t&uuml;n əshabına salam eylə! Bundan sonraВ&raquo; Ey Allahın qulları! Allahdan haqqıyla qorxun. В&laquo;Allaha tərəf qayıdacağınız g&uuml;ndən qorxun! (O g&uuml;n) hər kəsə g&ouml;rd&uuml;y&uuml; əməlin əvəzi veriləcək və (haqsız yerə) z&uuml;lm olunmayacaqdır!В&raquo; (2/əl-Bəqərə/281) Abdullah b. Məsud (r.a) belə deyir: В&laquo;Fəzilətli əxlaqı ən &ccedil;ox i&ccedil;ərisində toplayan ayə, Allah Təalanın bu s&ouml;z&uuml;d&uuml;r: В&laquo;Həqiqətən, Allah (Quran insanlarla) ədalətli olmağı, yaxşılıq etməyi, qohumlara (haqqını) verməyi (kasıb qohum-əqrabaya şəriətin vacib bildiyi tərzdə əl tutmağı) buyurar, zina etməyi, pis işlər g&ouml;rməyi və z&uuml;lm etməyi isə qadağan edər. Allah sizə, bəlkə d&uuml;ş&uuml;n&uuml;b ibrət alasınız deyə, belə &ouml;y&uuml;d-nəsihət verir!В&raquo; (16/ən-Nəhl/90) В&laquo;Ey iman gətirənlər! Allah və Onun pPeğəmbərinə itaət edin (Quranı, oradakı &ouml;y&uuml;d-nəsihətlər) eşitdiyiniz halda, ondan &uuml;z d&ouml;&ouml;ndərməyin. Eşitmədikləri (&uuml;rəkləri ilə təsdiq etmədikləri) halda (dilləri ilə ilə) : В&laquo;eşitdik!В&raquo; - deyən (m&uuml;nafiqlər) kimi olmayın!В&raquo; ( 8/əl-Ənfal/20-21) Peyğəmbər (s.ə.s) bir hədisidə belə buyurur: В&laquo;Sizə qadağan etdiym şeylərdən qa&ccedil;ın. Sizə əmr etdiyim şeyi isə g&uuml;c&uuml;n&uuml;z yetdiyincə yerinə yetirin.В&raquo; Allahın qulları!.. В&laquo;Həqiqətən Allah və mələkləri Peyğəmbərə salavat g&ouml;ndərirlər (xeyr-dua verirlər). Ey iman gətirənlər! Siz də ona salavat g&ouml;ndərib layiqincə salamlayın! (Allahummə səlli ələ Muhəmmədin və ali Muhəmməd; əssələmu əleykə eyuhənnəbiyyu və rəhmətullahi və bərəkətuhu-deyin!) В&laquo; (33/əl-Əhzab/56) ]]></description>
      <pubDate>Sat, 10 Nov 07 08:10:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[  DAHA ÇOX QURAN OXUYAQ! ]]></title>
      <link>http://dini.azeriblog.com/2007/11/10/daha-chox-quran-oxuyaq</link>
      <guid isPermaLink="true">http://dini.azeriblog.com/2007/11/10/daha-chox-quran-oxuyaq</guid>
      <comments>http://dini.azeriblog.com/2007/11/10/daha-chox-quran-oxuyaq#comments</comments>
      <description><![CDATA[Ramazan ayı Quran ayıdır. Bu baxımdan hər bir m&uuml;səlmanın bu ayda digər aylara nisbətən daha &ccedil;ox Qurani Kərim oxuması lazımdır. Sələfi salehlər Allahın kitabına daha &ccedil;ox bağlı idilər. Cəbrayıl (a.s) Ramazan ayında Rəsulullah (s.a.s) lə birgə Quranı qarşılıqlı oxuyardılar. Sələfi salehlərdən bəziləri Quranı &uuml;&ccedil; gecədə bir, bəziləri on g&uuml;ndə bir Ramazan qiyamında (təravihdə) xətm edərdilər. Onlar namazda da namazın xaricində də Quranı daimi oxuyardılar. İmam Şafi Ramazan ayında altmış xətm oxuyardı və bunları namazın xaricində edərdi. İmam Şihabuddin əz-Zuhri də Ramazan ayında hədis oxumaqdan və elm əhli ilə oturmaqdan qa&ccedil;ıb daha &ccedil;ox Qurani Kərim oxumağa y&ouml;nəlirdi. Quran tilavəti əsnasında ağlamağa gəlincə; sələfi salehin, &uuml;zərində d&uuml;ş&uuml;nmədən, qavramadan şer oxumaq kimi Qurani Kərimi s&uuml;rətli oxumaq kimi bir adəti yox idi. Onlar Allah Talanın kəlamından təsirlənir və bundan dolayı qəlbləri &uuml;rpənirdi.Buxaridə Abdullah b. Məsud (r.a) in belə dediyi nəql edilir. Allah rəsulu mənə Quran oxu dedi. Məndə Quran sənə endirilmişkən onu sənə mi oxuyum dedi. O, dedi: Quranı başqasından dinləməyi sevirəm.Ona Nisə surəsini: Biz hər &uuml;mmətdən bir şahid gətirəcəyimiz və səni də onlara şahid gətirəcəyimiz zaman onların halı necə olacaq? (Nisə, 4/41) buyruğuna varıncaya qədər oxudum. Bu səfər mənə; Bu qədər yetər dedi. Ona d&ouml;n&uuml;b baxdığımda g&ouml;zlərindən yaş axdığını g&ouml;rd&uuml;m.İbni &Ouml;mər (r.a) da Mutaffifun surəsini: O g&uuml;ndə ki, insanlar aləmlərin Rəbbinin qarşısında dayanacaqlar. Mutaffifun (83/6) buyruğuna varıncaya qədər oxudu və yerə yıxılıncaya qədər ağladı, ardını oxumağa davam etmədi.M&uuml;zahim b. Z&uuml;fər belə dedi; S&uuml;fyan əs-Sevri bizə axşam namazını qıldırdı. Yalnız sənə qulluq edər və yalnız səndən yardım diləyirik ayəsinə gəlincə qiraəti kəsilincəyə qədər ağladı. Daha sonra Fatihə surəsini yenə başdan oxudu.Bu bizlərə &ouml;rnək ola biləcək bizdən &ouml;ncə yaşamış m&uuml;səlmanların Quranı oxuyarkən necə təsirləndiklərindən &ouml;rnəklər idi. Allah onlardan razı olsun]]></description>
      <pubDate>Sat, 10 Nov 07 07:41:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Namazi qilmaq qaydalari]]></title>
      <link>http://dini.azeriblog.com/2007/10/07/namazi-qilmaq-qaydalari-2</link>
      <guid isPermaLink="true">http://dini.azeriblog.com/2007/10/07/namazi-qilmaq-qaydalari-2</guid>
      <comments>http://dini.azeriblog.com/2007/10/07/namazi-qilmaq-qaydalari-2#comments</comments>
      <description><![CDATA[Namaz insanlari cirkinlik ve pis islerden cekindirir.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Iki riketli&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;namazi&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;(suhb namazi)Birinci riket:&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1.Niyyet&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 2.Tekbir3.Hemd-sure4.Ruku5.Secde (2 defe)Ikinci riket:1.Hemd-sure2.Qunut3.Secde (2 defe)4.Tesehhud ve salamlar&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 3 riketli&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;namaz&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;(Şam namazi)Birinci riket:1.Niyyet2.Tekbir3.Hemd-sure4.Ruku5.Secde (2 defe)ikin&ccedil;i riket:1.Hemd-sure2.Qunut3.Ruku4.Secde (2 defe)5.Teşehh&uuml;d &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; riket:1.Tesbihati erbee2.Ruku3.Secde (2defe)4.Teşehh&uuml;d ve salamlar&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 4 riketli &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;namaz&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;(Z&ouml;hr,Esr,X&uuml;ften namazi)Birinci riket:1.Niyyet&nbsp;2.Tekbir3.Hemd-ixlas sureleri4.Ruku5.Secde (2 defe)İkinci riket:1.Hemd-ixlas sureleri2.Qunut3.Ruku4.Secde (2 defe)5.Teşehh&uuml;d&nbsp;&Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; riket:1.Tesbihati erbee2.Ruku3.Secde (2 defe)D&ouml;rd&uuml;nc&uuml; riket:1.Tesbihati erbee2.Ruku3.Secde (2 defe)4.Teşehh&uuml;d ve salamlar&nbsp;&nbsp;Qeyd: Niyet her namaza uygun sekilde edilir.______________________________________İqame (her namazdan evvel iqame demek m&uuml;stehebdir)Allahu Ekber (2)Eşhedu enla ilahe illallah (2)Eşhedu enne Muhemmeden resulullah (2)Eşhedu enne Eliyyen veliyyullah (2)Heyye elas-selah (2)Heyye elal- felah (2)Heyye ela xeyril emel (2)Qed qametis selah (2) Allahu Ekber (2)La ilahe illallah (1)&nbsp;&nbsp;TekbirRuku&nbsp;SecdeTeşehh&uuml;d ve salamlar]]></description>
      <pubDate>Sun, 07 Oct 07 11:00:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Peyğember (s.a.v) heyatı]]></title>
      <link>http://dini.azeriblog.com/2007/10/05/peyghember-sav-heyati-3</link>
      <guid isPermaLink="true">http://dini.azeriblog.com/2007/10/05/peyghember-sav-heyati-3</guid>
      <comments>http://dini.azeriblog.com/2007/10/05/peyghember-sav-heyati-3#comments</comments>
      <description><![CDATA[&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ereblerin ehvalatı Miladın 571-ci ilinde olmuşdu. Bundan 50 g&uuml;n sonra, Rebi&uuml;levvel ayının 12-ci gecesi Mehemmed (s.a.v) d&uuml;nyaya geldi. Onun doğulduğu sabah alem başqa bir alem idi. Chan nurla dolmuşdu. Atası Abdullah bir az evvel vefat etdiyinden yegane oğlunu g&ouml;re bilmedi. Anası Emine nur topu kimi bir oğlan doğunca babası Abdum&uuml;tellib b&ouml;y&uuml;k bir ziyafet verdi. Qureyşin ulularını devet eledi. Eziz nevesine ne ad qoyduğunu soruşanlara: -Mehemmed ismini verdim, dedi: Onlar: -Ataların arasında bu adı daşıyan yoxdur, bu adı qoymaqda meqsedin nedir? Deye soruşdular. -&Uuml;mid edirem ki, onu g&ouml;yde Haqq, yerde xalq daha &ccedil;ox medh edib, onunla fexr edecekle, deye cavab verdi. Peyğember (s.a.v) anadan olduğu gece bir &ccedil;ox qeyri-adi hallar meydana geldi. Tarix&ccedil;iler bunları qeyd edirler: &lsquo;'O gece İranda Kisranın sarayında s&uuml;tunlar yıxıldı. Mecusilerin tapınmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n (ibadet etmek &uuml;&ccedil;&uuml;n) yanan od-ocaqları s&ouml;nd&uuml;, Sava g&ouml;l&uuml; batdı...''. Heqiqeten de, irelide İran selteneti yıxılacaq, Bizans imperatorluğu dağılacaq, b&uuml;tperestlik s&ouml;necekdir. &nbsp; Peyğemberin (s.a.v) soyu Mehemmed (s.a.v) Qureyşin k&ouml;kl&uuml; ailesindendir. Soyu Hezreti İbrahime bağlanır. Atası Abdullah Haşim oğullarından olub, Abdulm&uuml;tellibin en sevimli &ouml;vladı idi. Anası Emine Z&ouml;hre oğullarındandır (neslindendir). Her ikisi de Mekkeli olub, bir ne&ccedil;e k&ouml;ynek sonra soyları birleşir. &nbsp; Peyğember (s.a.v) s&uuml;d anasının yanında &nbsp; Mekke esilzadelerinin bir adeti var idi. Uşaqlarını etrafdakı qebilelerden s&uuml;d analarına verib baxdırırdılar. &Ccedil;&uuml;nki Mekkenin havası isti olduğundan, uşaqlara &ccedil;ox yaramırdı. Mekke etrafında yaşayan qebileler zaman-zaman gelib emizdirmek &uuml;&ccedil;&uuml;n uşaq alırdılar. Sad qebilesinden olan Helime adında bir qadın emizdirmek &uuml;&ccedil;&uuml;n Mehemmedi (s.a.v) almaq istedi. Ancaq yetim olduğunu &ouml;yrenince teredd&uuml;d eledi. &Ccedil;&uuml;nki bir yetimi emizdirmeyin o qeder de xeyirli bir iş olmayacağını bilirdi. Ancaq sonradan bu yetimi g&ouml;rd&uuml;y&uuml;ne &ccedil;ox sevindi. &Ccedil;&uuml;nki bu yetim uşaq ona &ccedil;ox uğur qetirdi. Helime Onu &ouml;z &ouml;vladından &ccedil;ox sevirdi. Seyme adındakı qızı da Mehemmedi (s.a.v) &ccedil;ox sevirdi. Onunla bacı-qardaş kimi dolanırdı. Daima beraber oynayırdılar. B&uuml;t&uuml;n aile &uuml;zvleri bu yetim uşaqdan razı idi. Helimenin eri Haris bir defe bele dedi: -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Helime bu uşağın ayağı bize d&uuml;şd&uuml;. O, evimize ayaq basandan beri, davarımızın s&uuml;d&uuml;, s&uuml;d&uuml;m&uuml;z&uuml;n yağı &ccedil;oxaldı. Evimize bereket geldi. Elimiz d&uuml;zeldi. Men bu uşaqda bir başqalıq (qeyri-adilik) hiss esirem. Peyğemberimiz (s.a.v) s&uuml;d anasını &ccedil;ox sayırdı. Helime ona maş &ccedil;ekdiyi zaman, onu &lsquo;'Anacığım'' deyerek qarşılayar, ona &ccedil;ox h&ouml;rmet g&ouml;sterirdi. Bu aileye daima yardım etmişdir. Peyğember (s.a.v) Xedice (r.a) ile evlendikden sonra, Mekke etrafında qıtlıq olmuşdu. Helime Mekkeye gelerek Peyğember (s.a.v)-i tapdı. Yanında bir deve, 40 baş qoyunla &ccedil;&ouml;le, qebilesinin yanına qayıtdı. Bunları ona Peyğember (s.a.v) bağışlamışdı. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Mehemmed (s.a.v) s&uuml;d anasını buraxıb Mekkeye, ailesinin yanına geldi. Ansı Emine ile sadiq xidmet&ccedil;ileri &Uuml;mm&uuml; Eymen Onun &uuml;st&uuml;nde esirdiler. Onu esen k&uuml;lekden bele qoruyurdular. &nbsp; Medineye ziyaret &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Peyğember (s.a.v)-in anasının Medinede qohumları var idi. Hem onları ziyaret etmek, hem de yetim &ouml;vladına &uuml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;rmek qismet olmadığı atasının mezarını ziyaret etdirmek meqsedi ile Medineye getdi. Peyğemberimiz (s.a.v) o zaman 6 yaşında idi. Dayıların yanında bir aya qeder qonaq qaldılar. Atasının mezarını ziyaret ederken, yetim olamğın acısı bir daha tezelendi. &nbsp;&nbsp;&nbsp; M&uuml;safirlik bitince anası, uşağı, yanlarında da sadiq xidmet&ccedil;ileri &Uuml;mm&uuml; Eymenle Mekkeye getmek &uuml;&ccedil;&uuml;n yola &ccedil;ıxdılar. Ata yurdunu qızğın &ccedil;&ouml;lleri aşaraq d&ouml;necekdiler. Bir axşam yene &uuml;f&uuml;qde g&uuml;neş batarken, Medineden 23 mil cenubda yerleşen Ebva kendine geldiler. Geceni orada ke&ccedil;irdiler. Burada ana xestelendi. Son deqiqelerini yaşadığını anladı. Yegane &ouml;vladını şefqet dolu g&ouml;zleri ile s&uuml;zd&uuml;rd&uuml;kden sonra &ouml;pd&uuml;, &ouml;pd&uuml;; par&ccedil;alanan bağrına basaraq analığın b&uuml;t&uuml;n duyğuları ile onu oxşadı. B&uuml;t&uuml;n duyğularını ona vermek isteyirdi. Hele anasının boynundayken atasını itiren bu uşaq, indi de anasından mehrum olacaqdı.bu acını b&uuml;t&uuml;n varlığı ile hiss eden ana, oğlunun mesum &uuml;z&uuml;ne baxa-baxa bu anlamda bir şey s&ouml;yledi: &lsquo;'Her şey k&ouml;hnelecek ve her şey yox olub gedecekdir. Men de &ouml;leceyem, ancaq bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n qem yemirem, &ccedil;&uuml;nki temiz bir uşaq doğdum, d&uuml;nyaya bir b&ouml;y&uuml;k xeyirli varlıq buraxdım...'' &nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu s&ouml;zlerden sonra g&ouml;zlerini yumdu. &Uuml;mm&uuml; Eymen uşağı g&ouml;t&uuml;rerek Mekkeye qayıtdı. &nbsp; Mehemmed (s.a.v) Ebu Talibin himayesinde &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Bundan sonra Mehemmed (s.a.v)-i babası Abdulm&uuml;tellib yanına aldı ve Ona o baxdı. Peyğemberimiz (s.a.v) iki il onun yanında qaldı. 8 yaşına gelmişdi. Abdulm&uuml;tellibin son g&uuml;nleri yaxınlaşmışdı. O da uşağı oğlanlarından, birine tapşırmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n, onları yanına &ccedil;ağırdı. Ebu Lehebe bele dedi: -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sen zenginsen, ancaq qelbinde merhemet hissi yoxdur. Uşaq da yetim olduğuna g&ouml;re &uuml;reyi onsuz da yaralıdır. Sen ona yaxşı baxmazsan. Senin kobud m&uuml;nasibetinden uşaq inciyer, &uuml;z&uuml;ler. Ona g&ouml;re de uşağı sene etibar ede bilmerem. İxtiyar baba bu s&ouml;zlerinde haqlı idi. Peyğemberimiz (s.a.v) heyatı boyu bu kobud qelbli, daş&uuml;rekli adamdan neler &ccedil;ekdi. Ebu Leheble Ebu Cehl onun een sert d&uuml;şmenleri oldular. &nbsp;&nbsp;&nbsp; İxtiyar Baba sonra oğlu Abbasa d&ouml;nd&uuml;: -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu işe sen layiqsen, ancaq ailen b&ouml;y&uuml;kd&uuml;r Ebu Talib s&ouml;ze qarışdı: -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Atacan menim servetim azdır, ancaq &uuml;reyim yumşaqdır. Qardaşım Abdullahın oğluna baxmağa izin vermeyin &uuml;&ccedil;&uuml;n sene minnet&ccedil;i d&uuml;şerem, -dedi. Ve belelikle Mehemmed (s.a.v) emisi Ebu Talibin himayesine girdi. Peyğemberimiz (s.a.v) 12 yaşlarında iken bir m&uuml;ddet Ebu Talibin qoyunlarını g&uuml;dd&uuml;. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Bir defe qoyunlarını yoldaşlarına tapşıraraq Mekkeye endi. Başqa hemyaşdıları kimi eylenceye qoşulmaq istedi. Yolda bir toyla rastlaşdı. Toyu seyr ederken yuxuladı ve oradaca yatdı. Belece eylenceden z&ouml;vq ala bilmedi. O, cahil adetleri onsuz da xoşlamazdı. Onun xoşladığı şeyler &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k mahiyyetler daşıyırdı. Qoyun otararken qurdların s&uuml;r&uuml;ye girib qoyunları qapdığını g&ouml;r&uuml;b. Bundan ibret dersi aldı. &nbsp;Suriyaya ticaret seyaheti &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Emisi Ebu Talib ticaretle meşğul idi. Bir seferinde Mehemmed (s.a.v)-i de yanında g&ouml;t&uuml;rd&uuml;. Şamın yaxınlığındakı B&uuml;sra qesebesine yetişdiler. Burada Bahira adlı bir keşişle qarşılaşdılar. Bahira gemc oğlanı g&ouml;r&uuml;nce, onun son Peyğember olduğunu bildi ve Ona: -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Senden bir şey soruşacağam Lat ve Uzza haqqı doğru s&ouml;yle, -dedi: O da: -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Lat ve Uzzaya and verme, &ccedil;&uuml;nki menim d&uuml;nyada en nifret etdiyim şey b&uuml;tlerdir, -dedi. &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;Bahira soruşduqlarını soruşdu, bildikleri aldığı cavablarla uyğun gelirdi. Ebu Talibe d&ouml;nerek: -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu uşaq son Peyğember olacaqdır. Şam yehudileri arasında onun xsusiyyetlerini bilen, elametlerini tanıyanlar vardır. Ola biler ki, Ona xeyanet etsinler. Sen Onu Şama aparma, -dedi. Buna g&ouml;re Ebu Talib alış-verişin burada edib, Şama getmekden vaz ke&ccedil;di. Ticaret heyatına atılması &nbsp;&nbsp;&nbsp; Qureyşin etibarlı qadınlarından olan Xedice (r.a) bezi adamlara sermaye verib ticaretde onlarla ortaqlıq edirdi. Ebu Talibin teklifi ile Xedice (r.a) Mehemmed (s.a.v)-e de sermaye vererek, onu k&ouml;lesi Meysere ile Suriyaya b&ouml;y&uuml;k bir karvan ile ticarete yolladı. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu seyahet zamanı ticaret &uuml;mid edildiyinden daha &ccedil;ox karlı oldu. &Uuml;&ccedil; ay davam eden bir seyahetden d&ouml;nd&uuml;kleri zaman, Mekkeye yaxınlaşanda Mehemmed (s.a.v) karvanın &ouml;n&uuml;nde gedirdi. Xedice onu qarşıladı, aparılmış ticaretin neticesinden razı qaldı. O zamanlarda hele bu qeder qazanan olmamışdı. Xedicenin onun ticaret işlerindeki temizliyine etibarı tam idi. Qohumlar vasitesile Xedicenin Mehemmed (s.a.v) ile aile qurması qerarlaşdırıldı. Xedice ile evlenmesi &nbsp;&nbsp;&nbsp; Peyğember (s.a.v) o zaman 25 yaşında idi. Xedicenin qırxa yaxın idi. Nigah merasimi adeti &uuml;zre Xedicenin evinde oldu. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Yeni qurulan bu yuvada mesud bir heyat başladı. Peyğember (s.a.v)-in milleti arasında etibarı &ccedil;ox y&uuml;ksek idi. Mekkeliler Ona Mehemmed&uuml;l-Emin adını vermişdiler. İster aile, isterse de cemiyyet heyatında Onun feziletden, şerefden ayrıldığı esla g&ouml;r&uuml;nmemişdir. Peyğember (s.a.v)-in &ouml;vladları &nbsp;&nbsp;&nbsp; Peyğember (s.a.v)-in aile seadeti anadan olan uşaqları ile bir qat daha da artdı. &Uuml;&ccedil; oğlan, d&ouml;rd qız olmaqla yeddi &ouml;vladı d&uuml;nyaya geldi. İbrahimden başqa, hamısı Xedice (r.a)-den idi. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Oğlan uşaqları Qasim, Abdullah ve İbrahim. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Qız &ouml;vladları ise Zeyneb, Ruqiyye, &Uuml;mm&uuml; G&uuml;ls&uuml;m, Fatimet&uuml;z-Zehra (r.a)-dir. Qasim ilk &ouml;vladıdır. Qızlarının hamısı b&ouml;y&uuml;d&uuml; ve hamsını &ouml;z eli ile gelin etdi. En b&ouml;y&uuml;k qızı olan Zeynebi Ebu Asa ere verdi. Ruqiyye Osman (r.a)-e ere getdi. O &ouml;ld&uuml;kden sonra ise Osman (r)-in arvadı &Uuml;mm&uuml;-G&uuml;ls&uuml;m oldu. Ki&ccedil;ik qızı Fatime (r.a) hicretden sonra Eli ibn Ebu Talib (r.a.)-e ere getdi. Fatime (r.a)-den başqa b&uuml;t&uuml;n &ouml;vladları Peyğember (s.a.v)-den sonra vefat etdiler. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Peyğember (s.a.v) ailesini ve uşaqlarını &ccedil;ox sevirdi. Qırx yaşına girdiyi vaxtda, Uca Allah terefinden &ouml;z&uuml;ne Peyğemberlik geldi. B&uuml;t&uuml;n mexluqata Peyğember olduğu Olduğu Uca Allah terefinden bildirildi. Cebrayıl (e.s) vasitesiyle Uca Alla terefinden ayetler, emirler, h&ouml;k&uuml;mler gelmeye başladı. Bundan sonra 13 il Mekkede indanları haqq dine &ccedil;ağırdı. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Peyğemberlik iddiasında doğru olduğunu isbat etmek &uuml;&ccedil;&uuml;n bir &ccedil;ox m&ouml;c&uuml;zeler g&ouml;sterdi. İlk &ouml;nce insanlara 3 il gizli İslamı tebliğ etdi. Ondan sonra Uca Allahın emri ile işi a&ccedil;ığladı. Her kesi a&ccedil;ıq-aşkar İslam dinine devet etdi. A&ccedil;ıq devet &nbsp;&nbsp;&nbsp; İlk M&uuml;selmanlar Qureyşlilerin İslamiyyete qarşı d&uuml;şmen&ccedil;iliklerini bildikleri &uuml;&ccedil;&uuml;n, dinlerini gizli saxlayırdılar. Bu veziyyet &uuml;&ccedil; il davam etdi. Artıq İslama a&ccedil;ıq devet etmeyin vaxtu gelib &ccedil;atmışdı. Bu menada ayeler nazil olmağa başladı: &nbsp;&nbsp;&nbsp; &lsquo;'Yaxın qohumlarını ayılt, m&ouml;minlerden sene tabe olanlara rehmet ve himaye qanadlarını endir. Eger sene asi olub qarşı durarlarsa, onlara&Ccedil; Men sizin işlediklerinizden temamile uzağam, de.'' (Şura suresi, aye:214-216) &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &lsquo; 'Sene emr olunanı a&ccedil;ıqdan a&ccedil;ığa beyan et. B&uuml;tperestlerden &uuml;z &ccedil;evir.'' (Hicr-94) &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Peyğember (s.a.v) vehyin bu emrine emel ederek, Abdulm&uuml;tellib ailesini, emileri Ebu Talib, Abbas, Hemze, Ebu Leheb de daxil olmaqla evine ziyafete devet etdi. Yemekden sonra s&ouml;hbete başladı. Vaxtı gelince Peyğember (s.a.v) Allahdan olan emri qohumlarına s&ouml;yleyerek, onları haqq dine-İslama devet etdi. Acıdil olan emisi Ebu Leheb o saat ortaya atıldı ve Onun s&ouml;z&uuml;n&uuml; keserek camaatı dağıtdı. Belelikle de, ilk devetinden emisi Ebu Leheb Peuğemberin qarşısına &ccedil;ıxdı. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Bir m&uuml;ddetden sonra, Peyğember (s.a.v) bir g&uuml;n Safa tepesine &ccedil;ıxaraq: -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ey Qureyş xalqı, deye seslendi. Onun sesini eşidenler oraya geldiler ve etrafında toplandılar. Peyğember (s.a.v) onlara: -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Size bu tepenin arxasında bir d&uuml;şmen ordusu olduğunu desem inanarsınızmı? Deye soruşdu. -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Beli inanarıq, &ccedil;&uuml;nki senin yalan s&ouml;ylediyini he&ccedil; hiss etmemişik, - dediler. Peyğember (s.a.v) onlara: -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; O halda sizi ayıldıram. Siz eger Allaha inanmasanız, b&ouml;y&uuml;k bir ezab-eziyyete d&uuml;şersiniz dedikden ve qebile adlarını ayrı-ayrı s&ouml;yledikden sonra xeberiniz olsun ki, Allah mene yaxı olan qebilemi qeflet yuxusundan ayıltmağı emr edir. Men sizin &uuml;&ccedil;&uuml;n ne d&uuml;nya malı saxlamağa, ne de axiretde olacağınız nesibi hazırlamağa sahib deyilem. Bunlar sizin bir s&ouml;z&uuml;n&uuml;ze bağlıdır. O da Allahdan başqa Allah yoxdur demeyinizdir, -dedi. Dinleyenler arasında olan Ebu Leheb o saat ayağa qalxaraq: -&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; G&uuml;n&uuml;m&uuml;z&uuml; zeher etdin. Bizi buraya bunun &uuml;&ccedil;&uuml;nm&uuml; topladın, - dedi: Bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n de hemin yığıncaq bir netice vermedi. B&uuml;tperestler Osman (r.a) kimi M&uuml;selmanların ireli &ccedil;ıxanlarına bele ellerinden gelen eziyyeti vermekden &ccedil;ekinmirdiler. Hetta İslamın b&ouml;y&uuml;k peyğemberine (s.a.v) de el ve dil uzatmaq c&uuml;reti g&ouml;stermişdiler. Peyğembere (s.a.v) en &ccedil;ox d&uuml;şmen&ccedil;ilik eden bunlardır. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Ebu Leheb &ndash; Peyğember (s.a.v)- in &ouml;z emisidir. İslamın en b&ouml;y&uuml;k d&uuml;şmenidir. Arvadı &Uuml;mm&uuml; Cemil ise Ebu S&uuml;fyanın bacısıdır. Eri kimi o da eli ve dili ile Peyğember (s.a.v)-e eziyyet verenlerdendir. Bu ikisi haqqında &lsquo;'Mesed'' suresi enmişdir. Bedr zeferi bağrını &ccedil;atdatdı ve &ouml;ld&uuml;. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Ebu Cehl- Bu da M&uuml;selmanların en b&ouml;y&uuml;k d&uuml;şmenlerindendir. M&uuml;selmanlar onun eliden ve dilinden neler &ccedil;ekmediler. İslama d&uuml;şmen&ccedil;ilik edenlerin &ccedil;oxu &Uuml;meyye oğulları idi. &Ccedil;&uuml;nki Emevi ve Haşim reqabeti k&ouml;hnedir. Ebu Cehl ise Mahzum qebilesindendir. Onlar da reislik iddiasında idi. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Velid ibni M&uuml;qire, &Uuml;meyyi İbn Xelef, Ac İbn Vail İslama d&uuml;şmen&ccedil;ilikde qabağa d&uuml;şenlerdendir. Sonuncu Peyğember (s.a.v)-in oğlu Qasim vefat etdiyi zaman, Mehemmed (s.a.v)-in nesli kesildi, deyerek lağ etmişdir. &Ouml;vlad ağrısı ile &uuml;reyi sızlayan bir ataya teselli vermek evezine, onu bele incitmek insanlıqdan kenar bir hereketdir. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Qureyşin ağsaqqalları Peyğember (s.a.v)-in Allah el&ccedil;isi olduğunu bilirdiler. Ancaq hesed &uuml;z&uuml;nden Ona qarşı &ccedil;ıxdılar. Onu Ebu Cehlin bu s&ouml;zlerinden anlamaq olar: &nbsp;&nbsp;&nbsp; Bir defe Ahne Ebu Cehlden İslamiyyet haqqındakı fikrini soruşdu. O da bele cavab verdi: &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bizimle Haşimiler arasında qedimden beri reqabet var, Şereşi b&ouml;l&uuml;şe b&ouml;l&uuml;şe bilmirik. Onlar ziyafet verirse, biz de veririk, onlar comerdlik g&ouml;sterirse biz de g&ouml;steririk. Bir s&ouml;zle, onlardan geri qalmırıq, indi onlardan biri &ouml;z&uuml;ne g&ouml;yden Vehy geldiyini xeber verir. Biz indi ne edek? Vallahi bii onların Peyğemberine inanmırıq!... &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu suretle 53 il Mekkede insanları haqq dıne devet etdi. 53 yaşında Allahın emriyle Medineye hicret etdi. Medineliler de M&uuml;selman oldular. Medinede 10 il yaşadı. Bu 10 il erzinde Medinede Allahın emrini yerine yetirmek, M&uuml;selmanlığı her terefe yaymağ ve insanları seadete qovuşdurmağ &uuml;&ccedil;&uuml;n dayanmadan &ccedil;alışdı. He&ccedil; bir insanın d&ouml;ze bilmeyeceyi eziyyetler, aclığa, susuzluğa sebr etdi. Din d&uuml;şmenleri iile bir &ccedil;ox m&uuml;haribeler etdi. 21 defe &Ouml;z&uuml; şexsen m&uuml;haribeye girdi, ve m&uuml;haribede bir ne&ccedil;e erinden yaralandı, m&uuml;barek dişi qırıldı. Dayanmadan &ccedil;alışaraq k&uuml;fr&uuml;, b&uuml;tperestliyi, z&uuml;lm&uuml;, haqsızlığı, cahilliyi, exlaqsızlığı aradan qaldırdı. D&uuml;nyanı elm işığı ile aydınlığa &ccedil;ıxartdı. Edalet, heqiqi azadlığ musavat esaslarının qurdu. 63 yaşında iken D&uuml;nyasını deyişdi. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Uca Allah hamımızı Ona &uuml;mid edib, d&uuml;nya ve axiretde Onun yardımını ve şefaetini &uuml;zerimizden eksik etmesinin. AMİN! ]]></description>
      <pubDate>Fri, 05 Oct 07 07:06:00 +0000</pubDate>
    </item>
  </channel>
</rss>
